dolabımdaki medeniyet.

 

merhaba, benim adım.. boş verin, ismim önemli değil. önemli olan, buzdolabımın en az 7 çeşit peynirle dolu olması.

gravyer mi, kaşar mı koysam? diye beynimi kemiren soruyla güne başlıyorum. akşam olup da koltuğa çökünce, ‘cips yerini hangi peynir alsa?’ diye kendi içimde münazara başlatıyorum. 

bana ‘peynir bağımlısı’ diyenlere kızıyorum çünkü bu bir bağımlılık değil, hayatı lezzetli yaşama sanatı..


şöyle düşünün; ilk insanlar sütü kaynatmayı unutup bırakmışlar, ertesi gün bakmışlar ki süt katılaşmış, ‘ben artık peynirim’diye isyan etmiş. medeniyet böyle başlamış zaten. antik mısır’da firavunlar, öbür dünyada kahvaltı yaparlar diye mezarlarına peynir koydurmuş. romalı askerler cebinden peynir çıkarıp ‘güç burada!’ diye slogan atmış. orta çağ’da keşişler, ‘günah çıkarmaktan sıkıldık, gelsin 500 çeşit peynir’ deyip manastırları mandıraya çevirmiş. tarih dersleri böyle olsa, herkes sınıfı geçerdi.  


mesela vikingler, uzun deniz yolculuklarında tuzlu peyniri fıçılara doldurup ‘peynir yoksa fetih de yok!’ demişler. kürek çekmekten elleri şişince, peyniri bıçakla kesmek de dert olmuş tabii. osmanlı sarayında bir vezir, peynirsiz baklavaya bakıp ‘bu eksik, divan’ı toplayın!’ diye ferman yazdırmış. tatlı krizi tarihin akışını değiştirmiş resmen.  


rönesans italya’sında leonardo da vinci, mona lisa’yı çizerken modelliğe peynir ikram etmiş. ‘gülümsemenin sırrı burada’ demiş ama not defterine ‘peynir alınacak’yazıp unutmuş. 1920’lerde new york’ta bir gangster, çekoslovak peyniri için silah çekmiş. lezzet mafyası işte..


amsterdam’da yaşayan arkadaşım, her türk ziyaretçisine ‘bir kilo ezine peyniri getirin!’ diye yalvarıyor. ‘gurbette peynir, vatan kokar’ diyor. buzdolabını türk peynirleriyle doldurup ‘burası benim gizli vatanım’ demişti bir kere. haksız da sayılmaz aslında.  


ama en lezzetlisi, peynircinin bıçağın ucunda tattırdığıdır zaten. o bir lokma, insanı mağaralardan saraylara, fermanlara kadar götürüverir.

Yorumlar

  1. burasineresi1417 Ağustos 2025 05:49

    " ama en lezzetlisi, peynircinin bıçağın ucunda tattırdığıdır zaten. o bir lokma, insanı mağaralardan saraylara, fermanlara kadar götürüverir. "Muazzam

    YanıtlaSil

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

büyüyünce evliya çelebi olacağım!

bir adam düşünün, osmanlının en renkli karekteri..gittiği her yerde sadece taşı, toprağı değil; insanların kahkahalarını, korkularını, dedikodularını da kaydetmiş. sarayları anlatırken, ‘şu köşede bir kedi yavrularını emziriyordu’ diye not düşecek kadar insan. bazen ‘bu kadar detayı nasıl hatırlıyor?’ diye şaşarsın, ama sonra anlarsın: o, sadece gezmemiş, yaşamış. evliya çelebi’yle aynı dönemde yaşasaydım, onu merakımla kuşatırdım. trabzon’da gördüğü o iki insan boyundaki balık gerçek miydi, yoksa denizcilerin anlattığı bir efsaneyi mi yuttu bize? ‘hocam, balığın fotoğrafını çekemedin mi hiç?’ diye sormaz mıydım? 50 yıl boyunca at sırtında, yayan, sırtında çul çuvalla dolaşmış. bugün biz instagram’da ‘burası neresi yaa?’ diye paylaşırken, o defterine ‘bugün erzurum’da ciğer yedim, ama hava o kadar soğuktu ki ciğer dondu, dişim kırıldı’ diye not düşmüş. ne acımasız bir dürüstlük! yıllar önce boğaz’da kız kulesi’ne bakarken, ‘acaba evliya burayı nasıl anlatmış?’ diye merak edip defterini...
Devamı

zeytin ve insan

iskenderiye kütüphanesi, alevler yükseldiğinde, dumanların arasından kaçan harfler akdeniz’in rüzgârına tutundu. persli bir geometri problemi, mısırlı bir şairin mısrası, yunanlı bir düşünürün ‘insan her şeyin ölçüsüdür’ sözü, anadolulu bir osmanlı mimarının kubbeleri hesaplayan defteri.. hepsi birbirine karıştı ve akdeniz’in rüzgarına tutunup dünyaya yayıldı. tıpkı bir zeytin çekirdeğinin toprağa düşüp filizlenmesi gibi.   gotlar roma’yı yağmalarken, o ağaç hâlâ dimdikti. pagan bir rahip yapraklarından sabun yaptı hristiyan bir keşiş, altında dua etti. bir göçmen, köklerine dokunup anılarını anlattı. sanki ağaç, homeros’un dilinden konuşuyordu; savaşlar geçer, insanlar değişir; açlığımız hep aynı kalır: bir gölge, bir ekmek, bir umut.  ve endülüs’teki bahçedeki o zeytin ağacının bir dalı ispanya’da filizlendi. ibn rüşd, aristo’yu arapçaya çevirirken, yahudi bir doktor hastalıkları muayene ediyor, hristiyan bir keşiş gökyüzünü çiziyordu ağacın gölgesi altında, ‘akıl dediğ...
Devamı