‘benim hayattaki tek servetim türklüğümdür.’

türk tarihi, her biri bir dönüm noktası olan kahramanların omuzlarında yükselir. mete han’ın çin’e diz çöktüren stratejisi, bilge kağan’ın ‘türk milleti, açlığı ve tokluğu unutma!’ diye haykıran taşları, fatih’in istanbul’u fethederek çağ açan iradesi ve atatürk’ün ‘benim hayattaki tek servetim türklüğümdür’ diyen yüreği.. bu dört dev, bir zincirin halkaları gibi türk’ün özgürlük ve kimlik mücadelesini taşımıştır. ancak onların arasında, adı anılmayan aradakilerden binlerce olması onları küçültmez. aksine türklerin her daim kahramanlar çıkaran bir ırk olduğunu gösterir. çünkü türk ırkında binlerce olan kahramanlardan diğer milletlerin çoğunda birkaç tane bile bulunmaz

bir milletin uyanışı: insanı önceleyen devrimler 

atatürk, tarihteki büyük liderlerden farklıydı. amacı sadece zafer kazanmak değil, insanın onurunu yükseltmekti. türk milletini, sömürgecilerin değil, kendi halkının hikayesiyle var etmek. işte bu yüzden yaptığı her devrim, bir annenin gözyaşına, bir çocuğun hayaline dokunuyordu:  


elbette zordu. alışkanlıkları, gelenekleri değiştirmek… kimi direndi, kimi ağladı, kimi sevindi. ama o zorlu adımlar, bugün özgürce okuduğumuz kitapların, giydiğimiz kıyafetlerin, kadın-erkek el ele verdiğimiz hayatların temeli oldu.  


cumhuriyet’in ilanı sırasında artık padişah yok, millet var!” denildiğinde, köy meydanında toplanan yaşlı bir çiftçi, ‘demek biz de söz sahibiyiz?’dedi.  

insanlar, sarayın gölgesinde değil, meydanlarda özgürce dolaşacak. çocuklar, medreselerde değil, fen ve matematik öğrenecekleri okullarda büyüyecek. köylü, aşar vergisinin altında ezilmeyecek; tarlasının ürünüyle ailesini doyurabilecekti. bir sabah uyandınız ve artık başınızda taşıdığınız şey, kim olduğunuzu, hangi ‘sınıftan’ sayıldığınızı belirlemeyecekti.


türkan adında bir kadın düşünün.. daha dün, ‘kadının yeri evidir!’ denilen bir dünyada, bugün sandık başında oy kullanıyor. 1935’te meclis’e girip yasalar yazıyor. bir anne, kızına ‘sen de doktor, öğretmen, milletvekili olabilirsin!’ diyebiliyor artık. bu hak, sadece bir kanun maddesi değil, kadınların var olmasıydı.  


çok eşlilik yasaklandığında, artık bir kadın ‘eşya’ değil, mahkemede eşit şahitlik yapan bir bireydi. şapka devrimi, fesin sembolize ettiği boyun eğişi parçalarken, latin harfleri, köylünün cebindeki mektubu okumasını sağladı.  


bir derviş, ‘artık allah’a giden yolda aracıya ihtiyacım yok’ diyerek, çocuğunu okula gönderdi. din, vicdanlara özgürce yerleşti.  


atatürk’ün devrimleri, işte bu insanların sessiz çığlığına cevap oldu.  


atatürk’ün anıtkabir’deki kütüphanesinde duran kitaplar, fatih’in istanbul’u fetih planlarıyla, bilge kağan’ın yazıtlarıyla doluydu. belki de libya çöllerinde, sakarya’da gördüğü acılar onu şuna inandırdı: ‘türk’ün kaderi, sömürgecilerin değil, kendi sessiz kahramanlarının ellerinde şekillenecek.’ bu yüzden batı veyahut doğu hayranlığına değil, anadolu insanının yüreğine güvendi.  


bugün türkiye cumhuriyeti, sadece dört devin değil, tarlasında buğday yetiştiren kadının, okuma yazma öğrenen çocuğun, cepheye mektup yazan annenin eseridir. atatürk’ün ‘bayrağı görmek’ vasiyeti de bu yüzdendir: o bayrak, mete han’ın okunu, fatih’in gemisini, bilge kağan’ın taşını ve sakarya’daki kağnının tekerleğini taşır.  


türk tarihi, işte bu yüzden bir ‘insan olma’ mücadelesidir. her adımda binlerce isimsiz kahramanın teri, gözyaşı ve haykırışı vardır. çünkü gerçek devrim, tahtlarda değil, insanların yüreklerinde filizlenir.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

dolabımdaki medeniyet.

Resim
  merhaba, benim adım.. boş verin, ismim önemli değil. önemli olan, buzdolabımın en az 7 çeşit peynirle dolu olması. gravyer mi, kaşar mı koysam? diye beynimi kemiren soruyla güne başlıyorum. akşam olup da koltuğa çökünce, ‘cips yerini hangi peynir alsa?’ diye kendi içimde münazara başlatıyorum.  bana ‘peynir bağımlısı’ diyenlere kızıyorum çünkü bu bir bağımlılık değil, hayatı lezzetli yaşama sanatı.. şöyle düşünün; ilk insanlar sütü kaynatmayı unutup bırakmışlar, ertesi gün bakmışlar ki süt katılaşmış, ‘ben artık peynirim’diye isyan etmiş. medeniyet böyle başlamış zaten. antik mısır’da firavunlar, öbür dünyada kahvaltı yaparlar diye mezarlarına peynir koydurmuş. romalı askerler cebinden peynir çıkarıp ‘güç burada!’ diye slogan atmış. orta çağ’da keşişler, ‘günah çıkarmaktan sıkıldık, gelsin 500 çeşit peynir’ deyip manastırları mandıraya çevirmiş. tarih dersleri böyle olsa, herkes sınıfı geçerdi.   mesela vikingler, uzun deniz yolculuklarında tuzlu peyniri fıçılara doldur...
Devamı

büyüyünce evliya çelebi olacağım!

bir adam düşünün, osmanlının en renkli karekteri..gittiği her yerde sadece taşı, toprağı değil; insanların kahkahalarını, korkularını, dedikodularını da kaydetmiş. sarayları anlatırken, ‘şu köşede bir kedi yavrularını emziriyordu’ diye not düşecek kadar insan. bazen ‘bu kadar detayı nasıl hatırlıyor?’ diye şaşarsın, ama sonra anlarsın: o, sadece gezmemiş, yaşamış. evliya çelebi’yle aynı dönemde yaşasaydım, onu merakımla kuşatırdım. trabzon’da gördüğü o iki insan boyundaki balık gerçek miydi, yoksa denizcilerin anlattığı bir efsaneyi mi yuttu bize? ‘hocam, balığın fotoğrafını çekemedin mi hiç?’ diye sormaz mıydım? 50 yıl boyunca at sırtında, yayan, sırtında çul çuvalla dolaşmış. bugün biz instagram’da ‘burası neresi yaa?’ diye paylaşırken, o defterine ‘bugün erzurum’da ciğer yedim, ama hava o kadar soğuktu ki ciğer dondu, dişim kırıldı’ diye not düşmüş. ne acımasız bir dürüstlük! yıllar önce boğaz’da kız kulesi’ne bakarken, ‘acaba evliya burayı nasıl anlatmış?’ diye merak edip defterini...
Devamı

zeytin ve insan

iskenderiye kütüphanesi, alevler yükseldiğinde, dumanların arasından kaçan harfler akdeniz’in rüzgârına tutundu. persli bir geometri problemi, mısırlı bir şairin mısrası, yunanlı bir düşünürün ‘insan her şeyin ölçüsüdür’ sözü, anadolulu bir osmanlı mimarının kubbeleri hesaplayan defteri.. hepsi birbirine karıştı ve akdeniz’in rüzgarına tutunup dünyaya yayıldı. tıpkı bir zeytin çekirdeğinin toprağa düşüp filizlenmesi gibi.   gotlar roma’yı yağmalarken, o ağaç hâlâ dimdikti. pagan bir rahip yapraklarından sabun yaptı hristiyan bir keşiş, altında dua etti. bir göçmen, köklerine dokunup anılarını anlattı. sanki ağaç, homeros’un dilinden konuşuyordu; savaşlar geçer, insanlar değişir; açlığımız hep aynı kalır: bir gölge, bir ekmek, bir umut.  ve endülüs’teki bahçedeki o zeytin ağacının bir dalı ispanya’da filizlendi. ibn rüşd, aristo’yu arapçaya çevirirken, yahudi bir doktor hastalıkları muayene ediyor, hristiyan bir keşiş gökyüzünü çiziyordu ağacın gölgesi altında, ‘akıl dediğ...
Devamı